Ook de andere 12, die niet verder gaan voor het predikaat Drents Dorpshuis van het jaar 2026 zijn meer dan de moeite waard.
Ga vooral een keer op bezoek!
Van een houten noodlokaal uit 1988 tot een wijkcentrum met dertig wekelijkse activiteiten: de aanmeldingen voor de verkiezing Drents Dorpshuis van het Jaar 2026 laten zien hoe verschillend – en hoe waardevol – dorps- en buurthuizen in Drenthe zijn. Achttien organisaties, van kleine dorpen met een paar honderd inwoners tot wijkcentra in Assen en Klazienaveen, hebben zich aangemeld. Wat ze delen is duidelijk: ze zijn het kloppend hart van hun gemeenschap, gerund door vrijwilligers die met hart en ziel naoberschap in de praktijk brengen.
Wat deze dorpshuizen beweegt
In bijna elke aanmelding komt hetzelfde verhaal terug, maar dan in een eigen kleur. Dorpshuizen zijn de plek waar jong en oud elkaar ontmoeten: bij de koffieochtend, de biljartclub, de dorpsmaaltijd of de kaartavond. Ze zijn er voor wie zelfstandig niet meer naar buiten komt en opgehaald wordt, voor nieuwe inwoners die zich snel thuis willen voelen, en voor oud-dorpsgenoten die nooit hun band met het dorp verliezen. Meerdere besturen noemen expliciet de zorg om eenzaamheid en vergrijzing, en zoeken naar nieuwe manieren om juist kwetsbare inwoners te blijven bereiken – met een luisterend oor, een buurtcirkel, een Odense huiskamer voor mensen met beginnende geheugenproblemen, of een dorpsondersteuner die spreekuur houdt.
Tegelijk zijn deze gebouwen springlevend en volop in beweging. Er ontstaan kinderopvang, jongerenruimtes, taallessen voor statushouders, weggeefwinkels, plantjesbibliotheken en zelfs een kapsalon binnen de muren van het dorpshuis. Waar de school (dorpshuizen nemen school functie niet over) sluit of de kroeg verdwijnt, neemt het dorpshuis die plek vaak vanzelfsprekend over.
En hun plannen
De ambities zijn navenant divers. Besturen zetten in op verbouwing en uitbreiding – een nieuwe keuken, een terrasoverkapping, een serre, een grotere kantine of een uitbreiding voor de biljartclub – om meer activiteiten tegelijk mogelijk te maken. Weer anderen investeren juist in toegankelijkheid, met een platformlift of een invalidentoilet, of in praktische zaken zoals lichter meubilair voor oudere vrijwilligers. Nagenoeg alle dorpshuizen werken aan verduurzaming: zonnepanelen, warmtepompen, isolatie en steeds vaker een thuisbatterij, mede om de aankomende afschaffing van de salderingsregeling op te vangen.
Wat al deze plannen gemeen hebben, is dat ze zelden op eigen kracht te realiseren zijn. Vrijwilligers sparen jarenlang, klussen zelf, en kloppen daarnaast aan bij de provincie, de gemeente, fondsen en de eigen achterban om de begroting rond te krijgen. Het runnen van een dorpshuis blijft, zoals een van de besturen het treffend verwoordt, "jaarlijks een hele klus" – en juist daarom verdienen deze vrijwilligers een podium.
De door de vakjury gekozen dorpshuizen
Roderwolde – Dorpshuis Roderwolde
Dorpshuis Roderwolde maakt deel uit van een multifunctionele accommodatie uit 1972 en wordt gerund door een achtkoppig bestuur met 40 tot 50 vrijwilligers. Het huis nam de afgelopen jaren activiteiten van de gesloten dorpskroeg over en biedt nu onder meer biljart, jeu de boules en een jeugdsoos. Met steun van een provinciale subsidie wordt gewerkt aan een toegankelijker toilet voor mindervaliden, en het dorpshuis wil meer inzetten op samen eten en koken om nieuwe vriendschappen te laten ontstaan. De begroting voor de verbouwing bedraagt €130.000, Onder meer de provincie, het Oranje Fonds, het VSB-fonds, de gemeente en een aanzienlijke eigen bijdrage van het dorp zelf moeten deze kosten gaan dekken.
Drouwenerveen – Het Vertier
Het Vertier Drouwenerveen organiseert activiteiten voor bewoners en fungeert als schakel tussen inwoners en gemeente, met aandacht voor verkeer, veiligheid en groen. Het dorpshuis is in 2023 al verduurzaamd met zonnepanelen, twee warmtepompen en ledverlichting, en beschikt over een betonnen ijsbaan die het hele jaar door voor activiteiten wordt gebruikt. Naoberschap krijgt vorm door regelmatig langs te gaan voor een praatje, hulp bij boodschappen en vervoer te bieden, en jongeren als vrijwilliger te betrekken. Concrete vervolgplannen worden nog verder uitgewerkt, in samenwerking met de gemeente Borger-Odoorn en lokale ondernemers.
Vledderveen – De Heidehoek
De Heidehoek is al veertig jaar het kloppend hart vanVledderveen en heeft zich steeds aangepast aan wat het dorp nodig had: toen de school sloot ontstond huiskamer "Bij Ons", en het tweewekelijkse dorpscafé groeide uit tot een vaste ontmoetingsplek. Naoberschap is er geen activiteit maar een manier van leven – wie niet zelfstandig kan komen, wordt opgehaald, en ook oud-inwoners blijven welkom. Voor de toekomst droomt het bestuur van een vernieuwde entree en een toegankelijk terras (begroot op € 31.600) en, op langere termijn, een gemoderniseerde keuken (€ 47.000), afhankelijk van beschikbare financiële middelen en de gesprekken met de gemeente over de toekomstige huisvesting.
Ekehaar – De Eekhof
Dorpshuis de Eekhof is al vijftig jaar het kloppend hart vanEkehaar en huisvest sinds twee jaar ook een kinderopvang, wat de verbinding tussen generaties versterkt. Naoberschap krijgt vorm door een laagdrempelige sfeer en persoonlijke aandacht voor iedereen die minder makkelijk aansluiting vindt. Het bestuur werkt aan het grootschalige project "Dorpshuis 2.0": een grondige modernisering en verduurzaming van het gebouw, begroot op € 1,6 miljoen, waarvoor de vergunningsaanvraag inmiddels loopt en realisatie in 2027 wordt voorzien.
Klazienaveen – MFC Noorderbreedte / Huis van Actief Burgerschap
MFC Noorderbreedte heeft zich aangesloten bij het landelijke netwerk van Huizen van Actief Burgerschap en profileert zich als clubhuis, werkplaats en hoofdkantoor vanbewonersinitiatieven in Klazienaveen. Er is een samenwerking met dagcentrum Jamie's, een weggeefkledingwinkel en een plantjesbibliotheek, en het huis wil de spil zijn in informele zorg via naoberschap en buurtnetwerken. Jongeren organiseren zelf events rond mentaal welzijn, en er loopt al jaren een masterplan voor verduurzaming dat dit jaar in een stroomversnelling lijkt te komen. Concrete wensen voor de korte termijn zijn nieuw straatmeubilair voor het buurtterras en een nieuwe lichtbak voor meer zichtbaarheid.
De Wijk – Dorpshuis De Wijk
Dorpshuis De Wijk is de belangrijkste sociale voorziening vanhet dorp, met meer dan 50 vaste gebruikersclubs en ongeveer 27.500 bezoekers per jaar. Het huisvest onder meer een Odensehuis, een Long-Covid café en een inloop van Welzijn de Wolden, en organiseert een maandelijks sociaal eetpunt. Waar het dorpshuis ooit kampte met beperkte openingstijden en een structureel tekort, is de exploitatie inmiddels bijna kostendekkend dankzij vernieuwing en ondernemerschap. Voor de korte termijn staan ledverlichting in het hele pand, workshops samen koken en internationaal koken, en nieuwe jeugdactiviteiten op de planning.
